Tarihçe

İlçenin eski adı Giresun veya Kiresun olarak geçmektedir. İlk yerleşim yeri olarak bilinen Halkapınar bölgesinde Bizans dönemine ait kalıntılar tespit edilmiştir. Ayrıca Akpınar Köyü’nde yer alan kale ve Pelitçik Köyü’ndeki hamam kalıntıları, bölgenin tarihsel geçmişini yansıtmaktadır. Halkapınar çevresinde yapılan yüzey araştırmalarında Roma dönemine ait seramik parçaları da bulunmuştur.

Bölge, tarih boyunca Pers, Bergama Krallığı, Roma ve Bizans egemenlikleri altında kalmıştır. 1354 yılında Osmanlı topraklarına katılmıştır. Osmanlı döneminde 1530 tarihli tahrir defterlerinde “Nahiye-i Kiresin” adıyla anılmıştır.

Kurtuluş Savaşı yıllarında Savaştepe önemli çatışmalara sahne olmuştur. 29-30 Haziran 1920 tarihlerinde Kuvay-ı Milliye birlikleri ile Yunan kuvvetleri arasında ilçede çarpışmalar yaşanmıştır. Bu direniş anısına ilçede daha sonra Şehitler Anıtı yapılmıştır. Bu olaylardan sonra bölgeye “Savaştepe” adı verilmiş ve 10 Ekim 1934’te resmen bu adla anılmaya başlanmıştır. 1954 yılında ilçe statüsüne kavuşmuştur.

Savaştepe, Marmara Bölgesi’nin güneyinde, Balıkesir iline bağlı bir ilçedir. Kuzeydoğu ve doğuda Balıkesir merkez ilçeleri, güneyde Manisa, batı ve kuzeybatıda ise İvrindi ilçesiyle çevrilidir. İlçe arazisi akarsu vadileriyle parçalanmış engebeli bir yapıdadır ve Uzuncayayla olarak bilinen tepelik plato görünümündedir. Rakım genellikle 315 metre civarındadır. İlçenin bazı akarsuları Marmara Denizi’ne, bazıları ise Ege Denizi’ne doğru akar.

Yüzölçümü yaklaşık 427 km² olan Savaştepe’nin 2022 yılı TÜİK verilerine göre nüfusu 16.765’tir. İlçede yazları sıcak ve kurak, kışları ise soğuk ve yağışlı geçen bir iklim hâkimdir. Bitki örtüsü genellikle maki ve meşe-çam karışımı ormanlardan oluşur.

Uzuncayayla bölgesi, ilçenin en yüksek noktalarından biri olup çevresindeki vadilerden kaynaklanan küçük dereler, hem Marmara hem de Ege havzalarına doğru yönelir. Bu coğrafi özellik, Savaştepe’nin iki deniz ikliminin geçiş kuşağında yer almasını sağlar.

İlçe ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayanır. Başlıca tarımsal ürünler buğday, arpa, baklagiller, pancar, üzüm, tütün, pamuk, ayçiçeği ve susamdır. Hayvancılık geniş yer tutar. Ayrıca ilçe sınırları içinde civa ve perlit maden yatakları bulunmaktadır.

Savaştepe, Cumhuriyet dönemi eğitim tarihinde önemli bir yere sahip olan Savaştepe Köy Enstitüsü’nün kurulduğu yer olarak da bilinmektedir. Bu kurum, ilçenin eğitim ve kültür yaşamına büyük katkı sağlamış, Türkiye’nin kırsal kalkınma modelinde önemli bir örnek teşkil etmiştir.

Son yıllarda ilçede küçük ölçekli sanayi işletmeleri, süt ürünleri ve zeytinyağı üretim tesisleri gelişme göstermiştir. Tarımsal kooperatifler aracılığıyla yerel üreticiler desteklenmekte, böylece hem ekonomik hem de sosyal kalkınma hedeflenmektedir. Kültürel olarak da yerel festivaller, halk oyunları ve el sanatları etkinlikleri Savaştepe’nin sosyal dokusunu zenginleştirmektedir.